Kur Papa Leoni XIV doli në ballkonin qendror të Bazilikës së Shën Pjetrit më 8 maj 2025, pjesa më e madhe e botës po njihej për herë të parë me Robert Francis Prevost.
- Një augustinian i ri mbërrin në Romë
- Shtëpia augustiniane që formësoi Robert Prevost-in
- Nga Roma në Peru – dhe përsëri mbrapsht
- Kapela ku lutej Papa i ardhshëm
- Kardinali Prevost në zemër të Vatikanit
- Augustiniani bëhet Papa Leoni XIV
- Papa Leoni XIV dhe Nëna e Këshillit të Mirë
- Një papë që ishte romak përpara zgjedhjes së tij
Ai ishte papa i parë i lindur në SHBA dhe augustiniani i parë i zgjedhur në Ulësen e Shën Pjetrit. Për turmat që mbushnin Sheshin e Shën Pjetrit, njeriu i veshur me të bardha dukej si një zgjedhje e papritur, një fytyrë e re e vendosur papritmas në qendër të Kishës Katolike. Por Roma nuk ishte aspak e re për Robert Prevost.
Më shumë se katër dekada para zgjedhjes së tij, një augustinian i ri kishte mbërritur në Qytetin e Përjetshëm për të studiuar, lutur dhe përgatitur për një jetë që priste se do ta çonte larg Romës.
Megjithatë, përgjatë viteve, ai do të rikthehej vazhdimisht: si student, meshtar, Epror i Përgjithshëm i Urdhrit të Shën Augustinit, ipeshkëv, zyrtar i Vatikanit dhe kardinal. Më në fund, ai u rikthye si papë. Prandaj, historia e Papës Leonit XIV është gjithashtu një histori romake, e shkruar në sallat e leksioneve të universiteteve, në kuvendet augustiniane, në kapelat e qeta dhe në miqësitë që zgjasin prej dekadash.
Një augustinian i ri mbërrin në Romë
Robert Prevost erdhi për herë të parë në Romë në vitin 1981. Ishte vetëm 27 vjeç. I dërguar nga augustinianët e Provincës së Nënës Sonë të Këshillit të Mirë në Çikago, ai ndoqi studimet për të drejtë kanonike në Universitetin Papal të Shën Tomë Akuinit, i njohur më mirë si Angelicum.
Universiteti ishte në atë kohë shtëpia e një fakulteti me ndikim të së drejtës kanonike. Prevost hyri në këtë botë intelektuale në një moment të rëndësishëm për Kishën, ndërsa puna rreth rishikimit të Kodit të Së Drejtës Kanonike po arrinte fazat e saj përfundimtare. Megjithatë, vitet e tij në Angelicum ishin më shumë se sa thjesht përvetësim i njohurive teknike mbi të drejtën kishtare. Formimi i tij e nxiti të kuptonte se si funksionon autoriteti brenda Kishës dhe si lidhet e drejta kanonike me dinjitetin e personit njerëzor, të mirën e përbashkët dhe misionin e Kishës.
Prevost përfundimisht kreu studimet e doktoraturës, duke u diplomuar në vitin 1987. Dorëshkrimi i disertacionit të tij mbetet i ruajtur në bibliotekën e Angelicum-it. Subjekti i tij ishte zyra dhe autoriteti i eprorit vendor në Urdhrin e Shën Augustinit. Dekada më vonë, pasi Prevost u bë papë, një frazë nga hyrja e disertacionit mori një rëndësi të jashtëzakonshme: “autoriteti si shërbim”. Augustiniani i ri zor se mund ta dinte se sa shumë autoritet do t’i besohej përfundimisht.
Mendimet e tij ishin të drejtuara drejt jetës misionare në Peru, jo drejt zyrave më të larta të Kishës. Megjithatë, parimi i hulumtuar gjatë atyre viteve romake do ta ndiqte gjatë gjithë jetës—si e epror augustinian, ipeshkëv, kardinal dhe përfundimisht papë.
Shtëpia augustiniane që formësoi Robert Prevost-in
Formimi akademik ishte vetëm një dimension i jetës së Prevost-it në Romë. Pothuajse po aq e rëndësishme ishte bashkësia augustiniane që u bë shtëpia e tij. Jeta në bashkësi qëndron në zemër të jetës shpirtërore augustiniane: të jetosh me një zemër dhe një shpirt të drejtuar drejt Hyjit.
Lutja, ushqimi, të mirat materiale, sprovat dhe gëzimet ndahen mes vëllezërve. Për Prevost-in, kjo nuk ishte thjesht një ideal i studiuar në shkrimet e Shën Augustinit. Ishte një realitet i përditshëm. Bashkësia ndërkombëtare augustiniane në Romë bënte bashkë rregulltarë nga e gjithë bota. Atje, Prevost krijoi marrëdhënie që do të zgjasnin për dekada.
Rregulltarët më të moshuar që e njihnin atë si djalë të ri, më vonë do të bëheshin dëshmitarë të gjallë të një periudhe të jetës së tij gjerësisht të panjohur për botën e jashtme. Ata nuk e kujtonin atë së pari si një ipeshkëv apo kardinal të ardhshëm, por thjesht si Robertin ose “Bobin” një nga vëllezërit e tyre.
Ishte po ashtu në Romë ku ndodhi një nga momentet vendimtare të thirrjes së tij. Më 19 qershor 1982, Robert Francis Prevost u shugurua meshtar në Kapelën e Shën Monikës afër Vatikanit. Për bashkësinë augustiniane, ky ishte një kremtim i gëzueshëm, por i thjeshtë. Rregulltarët nuk kishin domosdoshmërisht të afërmit e tyre afër, kështu që anëtarët e bashkësisë ndihmuan në përgatitjen e festimeve dhe ushqimit. Kapela do të mbetej thellësisht e lidhur me jetën e Prevost-it për dekada me radhë.
Nga Roma në Peru – dhe përsëri mbrapsht
Kapitulli i parë i madh i jetës romake të Prevost-it përfundoi në vitin 1987. Ai u kthye në Shtetet e Bashkuara dhe më pas vazhdoi shërbimin e tij në Peru, shtet që do të bëhej një tjetër shtëpi shpirtërore dhe ku përfundimisht do të shërbente si ipeshkëv.
Por Roma po e priste.
Katërmbëdhjetë vjet më vonë, Prevost u rikthye në Qytetin e Përjetshëm si Epror i Përgjithshëm i Urdhrit të Shën Augustinit. Ai shërbeu në dy mandate rresht, nga viti 2001 deri në vitin 2013. Studenti ishte bërë udhëheqësi i familjes botërore augustiniane. Megjithatë, ata që jetuan pranë tij kujtonin një vazhdimësi mahnitëse mes rregulltarit të ri që kishin njohur dhe eprorit të përgjithshëm që ai ishte bërë.
Një augustinian kujtoi një moment që dukej i papërfillshëm gjatë një ngrënieje. Prevost, me gjithë mbajtjen e pozitës më të lartë drejtuese në urdhër, u çua në këmbë dhe filloi të mblidhte pjatat nga tryeza – përfshirë pjatën e një rregulltari më të ri. Ishte një gjest i vogël, por që shprehte diçka thelbësore mbi mënyrën se si e kuptonte ai autoritetin. Shërbimi nuk ishte thjesht një temë nga një disertacion i vjetër doktorature. Ishte diçka që duhej zbatuar në praktikë.
Kapela ku lutej Papa i ardhshëm
Kur Prevost u kthye sërish në Romë vite më vonë për të shërbyer në Vatikan, ai nuk jetonte më në bashkësinë e tij të vjetër augustiniane. Por ai nuk e la atë prapa. Edhe pse mbante përgjegjësi të mëdha, ai vazhdoi të kthehej për t’u lutur me vëllezërit e tij, për të kremtuar Meshën dhe për të ndarë ushqimin me ta.
Kapela e Shën Monikës mbetej veçanërisht e rëndësishme. Ata që jetonin me të kujtonin se si hynin në kapelë në mëngjes dhe e gjenin Prevost-in tashmë atje duke u lutur. Ishte e njëjta kapelë ku ai ishte shuguruar meshtar dekada më parë – një vend ku, gjatë etapave të ndryshme të jetës së tij, ai ia besonte përgjegjësitë e veta Hyjit dhe kërkonte forcë për sfidat që e prisnin.
Kjo lidhje u bë edhe më e fortë pasi Papa Françesku e emëroi Prevost-in kardinal në vitin 2023. Kapela e Shën Monikës u lidh me titullin e tij të kardinalit, duke mbërthyer një tjetër kapitull të shërbimit të tij kishtar me vendin augustinian që e kishte shoqëruar që nga rinia e tij. Më pak se dy vjet më vonë, gjithçka ndryshoi.
Kardinali Prevost në zemër të Vatikanit
Në janar të vitit 2023, Papa Françesku e emëroi Prevost-in në krye të Dikasterit për Ipeshkvijtë, duke e sjellë atë përsëri në Romë pas viteve të shërbimit ipeshkvor në Peru. Kjo nuk ishte domosdoshmërisht një kalim i lehtë.
Dëshmitarët e ngjarjeve përshkruajnë humanizmin e thellë që Prevost ndeshi te populli peruan dhe lidhjen shpirtërore që krijoi me atë vend. Largimi nga Peruja nënkuptonte largimin nga një vend dhe një popull që e donte.
Megjithatë, në Romë atij i u besua një nga përgjegjësitë më me peshë në Kishën universale. Si prefekt i Dikasterit për Ipeshkvijtë, Prevost mori pjesë ngushtësisht në procesin që lidhej me emërimin e ipeshkvinjve në mbarë botën. Ata që punuan me të vërejtën aftësinë e tij për të dëgjuar. Në takime, sipas traditës, prefekti flet pasi të tjerët të kenë pasur mundësinë të ofrojë pikëpamjet e tyre.
Prevost dukej veçanërisht i përshtatshëm për këtë metodë. Kolegët e kujtonin atë si vëmendshëm dhe të përkushtuar, të gatshëm për të krijuar hapësirë për të tjerët përpara se të jepte gjykimin e tij. E njëjta karakteristikë ishte e dukshme gjatë mbledhjeve të mëdha kishtare nën Papën Françesku. Ai nuk përshkruhej si dikush që kërkonte të ishte në qendër të vëmendjes. Ai dëgjonte. Dhe pastaj, në vitin 2025, kardinali që kishte kaluar pjesën më të madhe të jetës duke shërbyer në qetësi, u vendos para syve të mbarë botës.
Augustiniani bëhet Papa Leoni XIV
Më 8 maj 2025, Robert Francis Prevost u zgjodh papë. Rroba e zezë augustiniane ia la vendin zhgunit të bardhë të Ipeshkvit të Romës.
Por identiteti augustinian mbeti.
Edhe kryqi pektoral që mbahej nga Papa Leoni XIV në ballkonin e Shën Pjetrit mbante një lidhje me familjen e tij rregulltare. Kryqi i ishte dhuruar nga Urdhri Augustinian dhe përmbante relikte të lidhura me Shën Augustinin, Shën Monikën dhe Shën Tomën e Villanovës.
Ishte një kujtues fizik i traditës shpirtërore që e kishte shoqëruar nga vitet e tij më të hershme të formimit deri në papat. Vetëm disa ditë pas zgjedhjes së tij, Papa Leoni u kthye në Kapelën e Shën Monikës dhe kremtoi Meshën me vëllezërit e tij augustinianë. Papa i ri ishte kthyer në shtëpi.
Papa Leoni XIV dhe Nëna e Këshillit të Mirë
Një tjetër fije përcjellëse në jetën e Prevost-it është përkushtimi i tij ndaj Virgjërës Mari. Vetëm dy ditë pas zgjedhjes së tij, më 10 maj, Papa Leoni XIV udhëtoi jashtë Qytetit të Vatikanit për në Genazzano, një qytezë mesjetare afër Romës ku gjendet Shenjtërorja e lashtë e Nënës së Këshillit të Mirë.
Shenjtërorja ka një marrëdhënie shekullore me augustinianët dhe ruan figurën e nderuar të Zojës së Këshillit të Mirë. Për Prevost-in, shenjtërorja ishte e njohur prej kohësh. Sipas augustinianëve të intervistuar në dokumentar, ai e kishte vizituar atë në momente të rëndësishme gjatë gjithë thirrjes së tij. Kur i besoheshin përgjegjësi të mëdha, ai kthehej për t’u lutur përpara Zojës.
Tani kishte edhe një përgjegjësi më shumë për t’ia besuar asaj. Papatin.
Mbërritja e tij pas konklavës mblodhi turmë besimtarësh, por pas rëndësisë publike të vizitës qëndronte diçka shumë më personale: një augustinian që kthehej në një vend lutjeje që e kishte shoqëruar shumë kohë përpara se kushdo ta imagjinonte se ai do të bëhej papë.
Një papë që ishte romak përpara zgjedhjes së tij
Papët nuk kanë nevojë të lindin në Romë për të krijuar një lidhje të thellë me qytetin. Për dy mijë vjet, pasardhësit e Shën Pjetrit kanë trashëguar me Qytetin e Përjetshëm një marrëdhënie që është më shumë se gjeografike.
Si Ipeshkvij të Romës, ata bëhen pjesë e kujtesës së saj krishtere dhe e traditës së saj të gjallë shpirtërore.
Papa Leoni XIV hyri në këtë trashëgimi me një avantazh jo të zakontë. Roma tashmë e kishte formësuar atë.
Këtu ai studioi të drejtën kanonike. Këtu u shugurua meshtar. Këtu mësoi dhe jetoi përvojën augustiniane të jetës në bashkësi. Këtu shërbeu si Epror i Përgjithshëm. Këtu u lut në Kapelën e Shën Monikës. Këtu punoi pranë Sheshit të Shën Pjetrit në Dikasterin për Ipeshkvijtë. Dhe këtu, më 8 maj 2025, ai doli në ballkonin e Bazilikës së Shën Pjetrit si Papa Leoni XIV. Për miliona njerëz që e ndiqnin në mbarë botën, ky ishte fillimi i historisë së tij. Për Robert Prevost-in, ishte gjithashtu një rikthim në shtëpi.
- Via Veritatis
- Via Veritatis
- Via Veritatis
- Via Veritatis
